Verhoogt cannabis echt het risico op een psychose?

Wie wel eens wiet heeft gebruikt, heeft vast wel eens gehoord dat cannabis het risico op een psychose zou kunnen verhogen. Dat is een angstaanjagend feit, maar uit nieuw onderzoek blijkt dat dit misschien toch niet klopt. Dat zou goed nieuws zijn, want cannabis kan ook veel voordelen voor de (mentale) gezondheid met zich meebrengen. In deze blog leggen we uit wat er bekend is.

Cannabis en het verband met psychose

Uit nieuw onderzoek dat gepubliceerd werd in Psychiatry and Clinical Neurosciences, blijkt dat er geen significant verband werd gevonden tussen het gebruik van cannabis en het ontwikkelen van een psychose. Dit strookt duidelijk niet met de gegevens uit eerdere onderzoeken en claims die het tegenovergestelde beweren. Vaak wordt dit feit juist door tegenstanders van wiet gebruikt, om mensen bewust te maken van de “gevaren” die cannabis voor de gezondheid zou opleveren.

Toch blijft er controverse rondom het onderwerp. Uit sommige onderzoeken komt naar voren dat er een link zou zijn tussen het gebruik van wiet en het ontstaan van psychose. Dit zou vooral het geval zijn bij jongeren en adolescenten. Maar of er echt een oorzakelijk verband is, bleef tot voor kort onduidelijk. Het nieuwe onderzoek lijkt hier een nieuw licht op te werpen

Informatie over cannabis en psychose

Bij het onderzoek naar de invloed van wiet op mentale aandoeningen, spelen veel factoren een rol, zoals hoe vaak iemand gebruikt, hoeveel THC de wiet bevat, leeftijd en genetica. Dit alles speelt een rol bij de kans dat je een psychose kunt ontwikkelen. Er wordt altijd aangeraden heel voorzichtig te zijn met cannabis, als er in je familie iemand is die een psychose heeft of wanneer je zelf risico loopt op deze aandoening.

Ook op veel Nederlandse sites met informatie over drugs, wordt altijd aangegeven dat wiet een psychose kan veroorzaken, vooral als je daar aanleg voor hebt. Je zou meer kans maken op een terugval als je last van deze aandoening hebt, als je wiet gaat gebruiken.

Ook kan cannabis zelf een cannabis-psychose veroorzaken. Dit is een acute psychose, die vooral kan voorkomen als je een hoge dosis wiet gebruikt. Meestal gebeurt dit door het eten van spacecake, waarbij je niet goed weet hoeveel wiet je binnenkrijgt. De symptomen zijn hevige verwarring, angst en hallucinaties. Gelukkig duurt dit niet lang en verdwijnen de klachten vanzelf, zodra je lichaam de THC heeft verwerkt.

Wanneer er onderzoek wordt gedaan naar het verband tussen cannabis en psychose, moet er rekening mee worden gehouden dat dit zeer complexe ziektebeelden zijn. Het kan zijn dat wiet klachten kan triggeren, vooral als je hier aanleg voor hebt. Maar zoals gezegd zijn er veel factoren van invloed en je kunt nooit zeker weten of wiet de enige trigger was. De laatste jaren wordt hier meer onderzoek naar gedaan en hopelijk kan dat wat duidelijkheid scheppen.

Bij dit nieuwe onderzoek zochten wetenschappers naar het verband tussen wiet gebruik en het vóorkomen van psychotische stoornissen in mensen die klinisch veel risico lopen op deze aandoening. Er werd in kaart gebracht of mensen eerder al cannabis hadden gebruikt, of dat op dit moment nog steeds deden. Er waren 300 personen waarbij werd ingeschat dat ze een groot risico liepen om een psychose te ontwikkelen en 67 personen waren gezond.

Alle deelnemers werden 2 jaar lang gevolgd tijdens het onderzoek, waarbij ze werden beoordeeld aan de hand van de Global Assessment of Functioning Disability scale. Of ze een psychose ontwikkelden of aanhoudende psychotische klachten hadden werd ook nauwkeurig vastgelegd. Uit de data bleek dat slechts 16,2% van de mensen die een hoog risico op psychose hadden, die ook ontwikkelden. Van degene die niet psychotisch waren, had 51% aanhoudende klachten en 48% had minder klachten.

Uiteindelijk gaven de onderzoekers aan dat er geen significant verband was tussen het gebruik van cannabis en het ontwikkelen van psychose, het aanhouden van klachten of het functioneren.

Er zijn ook nog andere onderzoeken die tot deze conclusie kwamen. In een paper die in 2023 werd gepubliceerd, deden wetenschappers van het ziekenhuis van the University of Pennsylvania onderzoek naar medische claims van meer dan 63 miljoen individuen, tussen 2003 en 2017. Ook zij vonden geen statistisch verschil tussen de aantallen psychose diagnoses of het voorschrijven van medicijnen voor psychose, in staten waar medische of recreatieve cannabis toegestaan is en staten waar dit verboden is.

Een ander onderzoek (uit 2021) keek naar het verband tussen het gebruik van wiet onder adolescenten en het ontwikkelen van een psychose in de volwassen leeftijd. Het onderzoek werd gedaan onder tweelingen. Er werd geen verband gevonden tussen de hoeveelheid wiet die de tweelingen gebruikte. Ook al gebruikte de ene tweeling meer wiet dan de andere, er was geen verband met het ontwikkelen van een psychose in de volwassen leeftijd.

Dit is natuurlijk goed nieuws voor de voorstanders van cannabis. Of je wiet nu gebruikt vanwege medische of andere redenen, het is fijn om te weten dat je niet bang hoeft te zijn dat je mogelijk een psychose kunt ontwikkelen. Toch is het altijd aan te raden voorzichtig te zijn. Cannabis heeft nu eenmaal invloed op je stemming, je emoties en andere mentale processen. En je kunt nooit helemaal voorspellen hoe je zult reageren. Ga je voor het eerst wiet gebruiken, begin dan met een lage dosis, en wacht eerst af hoe dit gaat. Zorg dat je je in een veilige en comfortabele ruimte bevindt, liefst met een goede vriend of vriendin (een tripsitter), zodat je altijd om hulp kunt vragen als dat nodig is. Zo verzeker je je van een positieve ervaring!