Mediteren: alle voordelen voor je lijf en geest

Mediteren is een eeuwenoude praktijk die overal ter wereld wordt beoefend. Voor veel mensen is het doel van mediteren tot rust komen. Wel zo prettig, want we leven in een gejaagde wereld vol prikkels. Wie niet bekend is met meditatie, kan twijfels hebben over de werkzaamheid. Ook heeft mediteren het onterechte stigma zweverig te zijn. Wij kunnen gelukkig die twijfels wegnemen. Want mediteren is bewezen gezond voor je lichaam en geest, op vele manieren. Lees hier welke voordelen meditatie voor jou kan hebben!

Mediteren heeft als doel je aandacht te verleggen, weg van een druk brein vol gedachten of negatieve emoties. Door te mediteren maak je jezelf mentaal helder en emotioneel stabiel. Dit is iets dat veel culturen al lang doorhadden. In religies zie je het concept ook terug, bijvoorbeeld tijdens het bidden of religieuze diensten. En wat dacht je van Boeddhistische monniken? Die doen dit behoorlijk veel.

Het mooie is dat je ook in je eentje heel makkelijk deze praktijk kunt beoefenen. Je kunt op allerlei manieren meditatie aanpakken:

Begeleide meditatie

Zo heb je praktische begeleide vormen van mediteren, bijvoorbeeld tijdens een yogales of met dank aan een YouTube-video. Ook in een groep mantra’s opdreunen is een vorm van meditatie.

Ademhalingsoefeningen

Ook kun je ademhalingsoefeningen zien als meditatie; hierbij ligt jouw aandacht compleet op je rustige ademhaling. Zo sla je twee vliegen in één klap. Je kalmeert ten eerste je zenuwstelsel met je tragere en diepere ademhaling. Daarnaast breng je jouw gedachten helemaal naar je ademhaling. Door je ademhaling via je gedachten te volgen en te sturen, denk je even nergens anders aan. Waarschijnlijk ontdek je tijdens zo’n oefening dat je eigenlijk veel te oppervlakkig ademhaalde, iets dat kan bijdragen aan gevoelens van stress.

Veel wetenschappelijk onderzoek heeft zich gericht op de voordelen van meditatie. Dit zijn enkele van de belangrijkste bevindingen:

Minder stress, angst en depressie door te mediteren

Een veel geciteerde meta-analyse uit 2014, gepubliceerd in JAMA Internal Medicine (Goyal et al., 2014), onderzocht de effecten van meditatie op mentale gezondheid. De studie analyseerde 47 gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken met in totaal 3.515 deelnemers en concludeerde dat mindfulness-meditatie matige verbeteringen geeft in angst, depressie en stress-gerelateerde klachten.

Belangrijkste bevindingen:

• Meditatie (vooral mindfulness-gebaseerde technieken) had een bescheiden maar significant effect op angst en depressie.
• De voordelen van meditatie waren vergelijkbaar met de effecten van antidepressiva, zij het zonder de bijwerkingen.
• De effecten waren het meest zichtbaar bij langdurige beoefening (8 weken of langer).

Bron:

Goyal, M., Singh, S., Sibinga, E. M., Gould, N. F., Rowland-Seymour, A., Sharma, R., & Haythornthwaite, J. A. (2014). Meditation programs for psychological stress and well-being: a systematic review and meta-analysis. JAMA Internal Medicine, 174(3), 357-368. DOI:10.1001/jamainternmed.2013.13018

Angstklachten en depressie komen bij veel mensen voor. Vaak zoeken mensen met deze klachten verlichting via medicatie of ongezonde vormen van verdoving. Meditatie kan een gezond alternatief zijn. Meerdere onderzoeken laten zien dat meditatie angstklachten vermindert. De effecten zijn het sterkst bij mensen met de heftigste klachten.

Mediteren bevordert de slaap

Lig je vaak wakker met een hoofd vol gedachten? Meditatie kan helpen! Mensen die mediteren, slapen langer en liggen minder wakker. Dit komt waarschijnlijk doordat meditatie zowel de geest als het lichaam kalmeert. Je ontspant je spieren, verbetert je ademhaling en verzet je gedachten.

Tip: Zet een begeleide slaapmeditatie op via Spotify of YouTube. Yoga Nidra is hier ook geschikt voor.

Liever voor jezelf en voor anderen

Mensen die mediteren, kijken liever en positiever naar zichzelf én naar anderen. Je wordt er een aardiger en empathischer mens van. Ook je zelfbeeld krik je ermee op. Tip: ga op zoek naar ‘Metta meditatie’. Deze vorm is specifiek gericht op compassie en zelfliefde. Nog een voordeel is dat mediteren mensen minder eenzaam kan doen voelen.

Een betere focus

Concentratieproblemen komen veel voor. Even mediteren voordat je aan een taak begint, kan helpen. Het kan niet alleen de focus verbeteren, maar ook het aantal fouten verminderen.

Andere voordelen van meditatie

• Vermindering van pijn, vooral bij mensen met chronische pijnklachten.
• Verlaging van de bloeddruk.
• Kan cravings naar eten of drugs verminderen en zo helpen bij verslaving.

Nu vraag je je vast af: hoeveel moet je mediteren voordat het ‘werkt’? Dit hangt af van je doel. Voor een betere concentratie en geheugen kan een kwartier per dag na twee maanden al effect hebben. Voor minder stress of een betere nachtrust kan één sessie al helpen.

Disclaimer:
Deze blog is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en is geen vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Hoewel er wetenschappelijke studies worden aangehaald, kunnen de effecten van meditatie per persoon verschillen. Raadpleeg altijd een arts of gekwalificeerde zorgverlener bij gezondheidsklachten of voordat je wijzigingen aanbrengt in je mentale of fysieke gezondheidsroutine. De auteur en uitgever van deze blog zijn niet verantwoordelijk voor eventuele gevolgen van het opvolgen van de informatie in dit artikel.